Yabancı Dildeki Eserlerin Türkçe'ye Çevrilememesi Sorunu

Yabancı dildeki metinler ve kitaplar Türkçe’ye çevrilemiyor derken, çeviri girişimi yok anlamında söylemiyorum. Çeviriler haddinden fazla bir şekilde “piyasada istiflenip” duruyor. Sorun da tam olarak bundan kaynaklanıyor, yapılan çevirilerin çoğunda amaç eserin içeriğini değil, şeklini Türkçe’ye çevirmek. Sonuç olarak ortaya Türkçe kelimelerin üst üste bindirildiği piyasaya sunmaya hazır mallar çıkıyor. Bu tür çevirilerde, metnin ne demek istediğini anlamaya çalışmayın, çünkü büyük ihtimalle yapılan iğrenç çeviri nedeniyle hiçbir şey anlaşılacak durumda değildir. Mesela İngilizce’de beş satırlık bir cümleyi olduğu gibi tek cümle halinde Türkçe’ye çeviremeyen “usta çevirmenler” kendi akıllarınca daha basit olan yolu seçip cümleyi beş ayrı cümleye bölüyor. İngilizce’deki orijinal haliyle baştan sona bir anlam bütünlüğü olan cümle, Türkçe’ye aynı konunun farklı yönlerinden bahseden beş farklı cümleymiş gibi aktarılıyor. Böylece tabiri caizse eserin içine ediliyor. Bu konuda bir kısıtlamaya gidilip, şu kişi çeviri yapsın bu kişi çeviri yapmasın gibi bir düzenleme ya da sınırlama söz konusu olamaz. Sorunun çözümü, metinlerin ve kitapların bir an önce piyasaya sunulması gereken mallar olarak görülmesine son vermekle olacaktır. Bu ise tamamen zihniyet meselesi… Malum zihniyetin ise değişeceği yok.. Sonuçta kitaplar bedava da dağıtılamayacağına göre kitapların -piyasaya sunularak okura arz edilmesi- bir gereklilik olarak duruyor. Dolayısıyla, mevzubahis problem, sorun olarak kalmaya devam edecek gibi gözüküyor.

En iyi çözüm, İngilizce bilenlerin eserleri İngilizce aslından ya da eserleri İngilizce’ye çevrilmiş haliyle okumaları olacak. İngilizce çeviriler oldukça kaliteli oluyor genellikle… İngilizce bilmeyenleri ise “usta çevirmenlerimize” havale ediyoruz… Allah yardımcıları ola…

Bir eserin Türkçe’ye aktarılırken ne hale geldiğini görmek istiyorsanız; Nietzsche’nin The Birth of Tragedy adlı kitabının şu çevirisine bakabilirsiniz. Tabii, farkı görebilmek için Almanca aslından ya da İngilizce çevirisinden de okumak gerekecek..

tbot

 

Eserin Orijinal Adı: Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik
Çeviren: İsmet Zeki Eyüboğlu
Yay. yılı: 2005
Yayınevi: Say Yayınevi
Eserin adı: Müziğin Ruhundan Tragedyanın Doğuşu


 

Bunu Paylaş

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: